نمایش رادیویی “جانی دالر” یکی از برنامههای محبوب رادیویی بوده که در اواخر دهه ۳۰ و اواسط دهه ۴۰ روزهای چهارشنبه به مدت نیم ساعت از رادیو ایران پخش میشد. قصه با شنیدن صدای شلیک سه گلوله و بعد زنگ تلفن شروع می شد به ک.نه ایی که همه شنوندگان به وجد می آمدند تا کسی گوشی را بردارد و یک جمله معروف را بگوید: ارادتمند، جانی دالر!
جانی دالر مجموعه ای رادیویی بود که هر قسمت به اجرای نمایش یک قتل اختصاص پیدا می کرد و کارآگاه جانی دالر (با صدای حیدر صارمی) باید قاتل را پیدا میکرد و در انتها که قاتل پیدا میشد، سوالی مطرح می شد مبنی بر این که جانی دالر از کجا فهمید که قاتل کیست. آنهایی که شنوندهی پروپاقرص رادیو در آن زمان بودند، حتماً سرگروهبان والش را خوب به خاطر دارند مردی که همراه با رئیس خود، کارآگاه جانی دالر چهارشنبه شبها از رادیو ایران به خانهها میآمد و در قالب داستانهای پلیسی مهیج، چهارشنبهشبها را جلا میداد و این صدای حمید عاملی بود که به سرگروهبان والش جان میبخشید. هنگام پخش این سریال از رادیو خیابانها خلوت میشد و همه «جانی دالر» گوش میکردند.
شما اگر این نمایش را نشنیده باشید قطعاً اسم شخصیت اصلی آن را به خاطر دارید بله، جانی دالر همان کارآگاهی که تکیهکلامش این عبارت بود: ارادتمند شما، جانی دالر! نمایش «جانی دالر» جذابترین نمایش رادیویی زمان خود بود. در این نمایش هنرمندان بنامی ایفای نقش کردند از جمله پرویز بهادر، مرحوم حیدر صارمی، مرحوم حمید عاملی، مرحوم فرهنگ مهرپرور، حمید منوچهری و…. مجموعه رادیویی «جانی دالر» در امریکا در دو دوره از رادیو سیبیاس CBS پخش می شد. دورهی نخست از ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۴ و دورهی دوم از ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۲ که مجموعاً در ۱۲ سال ۸۱۱ قسمت از این سریال پلیسی (که در نیویورک اتفاق میافتاد) از رادیو سیبیاس پخش شد.
برخی پایان مجموعه «جانی دالر» را پایان عصر طلایی رادیو در آمریکا میدانند. موسیقی این سریال از ساختههای «ژان سیبلیوس» (۱۸۶۵-۱۹۵۷) آهنگساز فنلاندی و از محبوبترین چهرههای موسیقی کلاسیک در قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ بود. آرم شروع این سریال هنوز در یاد مردم مانده است. با تلاش دوستان و همکاران ما در رادیو اس بی سی استرالیا تنها پنج قسمت با کیفیت و قابل پخش از نمایشنامه رادیویی جانی دالر بدست آمده است که در ادامه می توانید به این پنج قسمت گوش کنید.
سارا
4 مارس 2025 at 8:35 ب.ظ
دمتون گرم